มะเกลือกา เป็นไม้ต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ชนิด Diospyros montana Robx. ในวงศ์ Ebenceae ขึ้นตามป่าดงดิบและป่าโปร่ง เป็นไม้ที่อยู่ในตระกูลเดียวกับมะพลับ สูงประมาณ ๑๐-๒๕ เมตร มีเรือนยอดเป็นพุ่ม ลำต้นสูงโปร่ง ช่วงโคนถึงกลางต้นไม่มีกิ่งก้านขึ้น ลำต้นและกิ่งมีหนามเปลือกสีดำ ผิวเปลือกแตกเป็นสะเก็ดเล็กๆ ใบเป็นใบเดี่ยวขนาดเล็กรูปไข่กลับใบคล้ายใบมะเกลือแต่ใหญ่กว่าเรียงสลับ ใบ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนเว้าคล้ายรูปหัวใจรี ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น ดอกเพศผู้ กลีบเลี้ยงรูประฆัง มี ๔ ดอกเพศเมียออกเดี่ยวๆ มีกลีบเลี้ยงและกลีบดอกเหมือนดอกเพศผู้ ผลเหมือนลูกมะเกลือ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด
มะเกลือกาเป็นพืชสมุนไพร เปลือกต้นมีสรรพคุณลดไข้และแก้อักเสบ ใช้เป็นยาขับพยาธิ ละลายไขข้อ แก้ผอมแห้ง ตานซาง  ผลมีพิษใช้เบื่อปลาและนำมาย้อมสีได้     
นักพฤกษศาสตร์เรียก “มะเกลือกา” ว่า “ตานดำ” 

ภาพ : ตานดำ https://www.google.com/search?q.

นสพ.โคราชคนอีสาน ปีที่ ๔๙ ฉบับที่ ๒๗๖๓ วันที่ ๑๕ เดือนมีนาคม - วันที่ ๑๔ เดือนเมษายน พ.ศ.๒๕๖๗