ภาวะสมาธิสั้น หรือที่เรียกว่า ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในเด็ก ทำให้เด็กมีความยากลำบากในการควบคุมพฤติกรรม ขาดความสนใจและมีพลังงานมากเกินไป ซึ่งส่งผลต่อการเรียนและพัฒนาการของเด็ก หากพ่อแม่สังเกตเห็นอาการเหล่านี้ในลูกน้อย การรับมือและจัดการอย่างเหมาะสมจะช่วยให้เด็กสามารถควบคุมตัวเองและมีพัฒนาการที่ดีขึ้นได้ วันนี้เราจึงมีอาการและแนวทางการรับมืออย่างถูกวิธีมาบอกกัน

อาการของภาวะสมาธิสั้นในเด็ก

• ขาดสมาธิและหลงลืมง่าย เด็กที่มีภาวะสมาธิสั้นจะมีความสนใจสั้นมาก หันเหความสนใจไปทีละเรื่องอย่างรวดเร็ว ทำงานไม่เสร็จหรือลืมทำงานที่ได้รับมอบหมาย
• ไม่สามารถนั่งนิ่งหรือควบคุมพฤติกรรมได้ เด็กจะคอยเคลื่อนไหวร่างกายอยู่ตลอดเวลา วิ่งวุ่น คุยและส่งเสียงดังรบกวน
• พูดหรือทำในสิ่งที่ไม่เหมาะสม แทรกสนทนาผู้อื่น ตอบโต้ก้าวร้าว ชอบเข้าไปกวนใคร ๆ
• เรียนรู้อะไรใหม่ ๆ ได้ช้า มักทำงานที่ดูซับซ้อนหลายขั้นตอนได้ยาก วนเวียนอยู่กับงานเดิมโดยไม่คืบหน้า
• ประสบปัญหาในด้านการจัดระเบียบ สับสนกับเวลา ที่ และลำดับของการทำสิ่งต่าง ๆ และมักทำของหายบ่อย

วิธีรับมือเมื่อลูกน้อยมีภาวะสมาธิสั้น

• ปรับพฤติกรรมและวิธีการสอนให้เหมาะสม ใช้คำสั่งที่กระชับและตรงประเด็น หลีกเลี่ยงการใช้คำสั่งหลายประโยคพร้อมกัน จัดสิ่งแวดล้อมให้มีสิ่งรบกวนน้อยที่สุด ให้รางวัลกับพฤติกรรมที่ดี เพื่อกระตุ้นแรงจูงใจ
• สร้างบรรยากาศในบ้านให้มีความสงบ ใช้น้ำเสียงนุ่มนวล พูดคุยกับลูกอย่างสม่ำเสมอ เปิดโอกาสให้ลูกได้พูดและระบายออก ฟังด้วยใจจดจ่อโดยไม่ตัดบทหรือแสดงกิริยาเหนื่อยหน่าย
• ช่วยเหลือในด้านการจัดระเบียบ โดยการตั้งตารางเวลาทำกิจกรรมที่ชัดเจน จัดลำดับความสำคัญของงาน จัดตารางสอนงานที่ต้องทำประจำวัน พร้อมทั้งสอนเทคนิคการจดบันทึกและจัดการเอกสารอย่างเป็นระบบ
• ออกกำลังกายกับลูกเป็นประจำอย่างน้อยวันละ 30 นาที เพื่อช่วยระบายพลังงานส่วนเกิน และฝึกสมาธิ อาจเลือกกิจกรรมที่เด็กสนใจและได้เคลื่อนไหวร่างกาย เช่น ว่ายน้ำ วิ่งเหยาะๆ เล่นฟุตบอล ปั่นจักรยาน เป็นต้น
• ติดตามและประเมินผลการรักษาอย่างสม่ำเสมอ โดยปรึกษาจิตแพทย์เด็กเป็นระยะ อาจมีการใช้ยาบำบัดรักษาควบคู่ไปกับการบำบัดพฤติกรรมบำบัด แต่ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนการใช้ยาเสมอ
• หากเด็กมีอาการรุนแรงและควบคุมไม่ได้ อาจต้องพิจารณาให้ออกจากโรงเรียนมาเรียนที่บ้านในระยะหนึ่ง จนกว่าอาการจะดีขึ้น โดยคุณพ่อคุณแม่ต้องหาเวลาดูแลและควบคุมอย่างใกล้ชิด

การมีลูกที่เป็นสมาธิสั้นหรือ ADHD อาจทำให้พ่อแม่รู้สึกหมดกำลังใจ เครียด และกดดันบ้าง แต่การให้ความเข้าใจ  อดทน ควบคุมอารมณ์ตนเอง สร้างสัมพันธภาพที่ดีกับลูก และปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด จะช่วยให้คุณสามารถรับมือและ ผ่านพ้นช่วงเวลาที่ยากลำบากนี้ไปได้ด้วยดีอย่างแน่นอน