ลัก วิ่ง ชิง ปล้น
เป็นเหตุการณ์ในสถานการณ์ปกติ
แต่ถ้าเศรษฐกิจแย่ มันจะแย่ลงไปอีก

ความจริงผมเขียนต้นฉบับเสร็จตั้งแต่สี่ทุ่มเมื่อคืนแล้ว แต่พอจะเปิดคอมพ์ส่งงานให้ คอมพ์มันก็เปิดหน้าจอไม่ได้ งานก็เลยค้างอยู่ที่หน้าจอ เมื่อเช้ารีบมางานวังน้ำเขียวก็เลยเอามินิคอมพ์ติดตัวมาด้วย ครั้นจะนึกเอางานที่ค้างอยู่หน้าจอมาเขียนใหม่ทำซ้ำ มันยาว...ลืม เพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับเพื่อนบ้านอาเซียนด้วยกัน และมีผลต่อไทยตรงๆ พูดง่ายๆ คือเป็นภาระต่อไทยตรงๆ จะนึกเอาออกมาเขียนใหม่ก็ไม่เอาดีกว่า ไว้เดือนหน้าถึงเริ่มต้นหนังยาวใหม่กัน วันนี้หยิบเอาส่วนเกี่ยวข้องในงานนั้นมาคุยกันล่วงหน้ากันก่อน ถือเป็นการไหว้ครูออกแขก

เห็นตัวโปรยสีแดงข้างบนไหมครับ ใช่..ผมกำลังพูดถึงเมืองลาวที่วันนี้เปลี่ยนแปลงไปในทางที่แย่ลงอย่างมาก นี่แค่สิบปีที่เปิดอาเซียนกันนะ ลาวจะเป็นประเทศล้มเหลวหนักกว่าศรีลังกา และมองไม่ออกว่าอนาคตจะเป็นอยู่ยังไง ลาวยังขาดชนชั้นมันสมอง ในขณะที่ศรีลังกาอัตราคนรู้หนังสือมากกว่าลาว โอกาสฟื้นตัวดีกว่า ในเมืองลาวมันแย่แบบเหมาเข่ง คือมันมองไม่เห็นทางออกเลย คนลาวไม่มีประสิทธิภาพ ผมนั่งดูการประชุมสภาของลาวถ่ายทอดผ่านทางเฟซบุ๊ก มันไม่เหมือนการประชุมเพื่อแก้ปัญหา เหมือนการเอาปัญหามานั่งเล่าสู่กันฟัง มาตรการแก้ไขก็เหมือนราชโองการปากเปล่าในหนังจีน คือพูดไปเหอะ ฟังไปก็งั้นๆ เหมือนมาโชว์ความรู้กัน 

ผมยกตัวอย่างการประชุมเพื่อแก้ไขภาพลักษณ์ปีการท่องเที่ยวของลาว จนจะหมดปีการท่องเที่ยวรอบที่สองอยู่แล้ว ไม่รู้ประชุมยังไง นักท่องเที่ยวลดลง แถมอาการหนักกว่าปีที่แล้วอีก ต้องบอกว่าลาวนั้น ชั้นเชิงทางการทูตมีน้อยชั้นเชิงการค้าก็ไม่มี เมืองลาวหวังรับเม็ดเงินหยวนจากคนจีนที่จะมากับรถไฟ โดยไม่เอานักท่องเที่ยวไทย เรียกว่าไม่ได้ง้อคนไทย แต่ลาวไม่ศึกษาลักษณะคนจีนว่าชอบเที่ยวแบบไหน และเที่ยวอย่างไร ผมเคยเขียนเรื่องคนจีนบุก วังเวียงนานแล้ว ถ้าไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก จีนไม่ไปหรอก อั๊วทำงานหาเงิน จะให้มาเที่ยวแบบขาดๆ เกินๆ  ติดๆ ดับๆ อั๊วนอนร้องคาราโอเกะอยู่บ้านสบายกว่า ตรงนี้คนลาวขาดการเรียนรู้ สุดท้ายคนจีนที่นั่งรถไฟเข้ามา ถ้าไม่มาทำงานเวียงจันทน์หรือหลวงพระบางก็ข้ามเลยมาฝั่งไทย กว่าลาวจะเข้าใจโลก นักท่องเที่ยวไทยก็ไม่เอาเมืองลาวอีกแล้ว ลาขาดกันที

หนี้สาธารณะลาวเกินจีดีพี ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์
สิ้นปีนี้จะเพิ่มไปถึง ๑๒๐ โอ้..พระเจ้า

เปิดอาเซียนใหม่ๆ ผมเข้าไปลาวปี ๒๐๑๓ หนึ่งบาทแลกเงินกีบได้ ๒๕๐ กีบ เมื่อเช้ากดเข้าไปดูขยับขึ้นไป ๗๕๐ กีบต่อหนึ่งบาท น่าขนเงินบาทเข้าไปนอนกินเบียร์เมืองลาว แต่ทำไมไม่มีคนไทยไปเที่ยว ก็เพราะนิสัยคนลาวนี่ละ ที่ทำให้คนไทยเริ่มเบื่อหน่ายกับคนลาว   มันเป็นมาตั้งแต่ชนชั้นผู้นำของเมืองลาว เวลาหายใจอะไรไม่ออกก็โทษเมืองไทยไว้ก่อน แถมยังเรียกเลือดรักชาติของคนลาวได้อีก
เงินลาวตกต่ำจนเหมือนเงินซองบุหรี่ นอกจากระดมกู้เงินจีนกันแบบหน้ามืดตาลาย เอาละลายไปกับรถไฟลาว-จีน สร้างเขื่อน และทำถนน แค่นี้หนี้ก็พุ่งไปเร็วแล้ว ยังมาเจอตู้แลกเงินผี ปั่นราคาเงินบาทเงินหยวนกันอีก ทั้งหมดนี่ก็คนลาวด้วยกันทั้งนั้น ถ้าเป็นเมืองไทยนะพวกตู้หรือร้านแลกเงินเถื่อนพวกนี้โดนรวบหมด พวกนี้รู้ครับถือเงินบาทไว้มีแต่กำไร วันนี้หนึ่งพันบาทแลกได้ ๖๐๐,๐๐๐ กีบ พรุ่งนี้ต้องใช้เจ็ดแสนเพื่อมาแลกหนึ่งพันบาท ใครมันก็มองหาเงินบาทเก็บไว้ คนลาวที่พอมีฐานะเป็นเจ้าของตู้แลกเงินผี ให้ราคาดีกว่าธนาคาร ใครมันก็มุ่งไปหาตู้แลกเงินผี ปั่นราคาเงินบาทกันทุกวัน ภาครัฐลาวก็ผสมโรงกระพือเข้าไปอีกว่า เป็นเพราะเงินบาทไทยทำเงินกีบร่วง ยิ่งคบยิ่งเสีย ยิ่งรู้จักยิ่งขาดทุน เราต้องปล่อยให้ลาวค่อยๆ รู้จักโลก รู้จักตัวเองก่อน...ความฉลาดจะมาหลังความโง่

มองไม่เห็นทางออกของเมืองลาว
ทางรอดตายคือมาทำงานเมืองไทย

สภาพเศรษฐกิจเมืองลาวตกต่ำ และจะยังไม่ใช่จุดต่ำสุด จะดิ่งลงอีก ปัญหาความเป็นอยู่ ปัญหาคนตกงานไม่มีงานทำ เรียกว่าทุกปัญหาเลยที่ลาวหลีกเลี่ยงไม่ได้ บ้านเมืองจะไม่น่าอยู่ ความปลอดภัยน้อย คนไทยหลายๆ คนก็น่าจะเข้าใจเรื่องนี้ได้ดี ทำให้ด่านชายแดนที่ครั้งหนึ่งคนไทยแห่ไปเที่ยวชมชีวิตในวันวานของเมืองลาว วันนี้ปิดฉาก..เงียบ

แป้งทาตัวที่ผมซื้อติดเป้เดินทางประจำ บ้านเราขาย ๑๐ บาท ขายที่เมืองลาว ๓๕-๔๐ บาท จะอยู่กันได้ยังไง เงินเดือนคนลาวประมาณ ๔-๕ พันต่อเดือน วันนี้ได้เท่าเดิมแต่ค่าเงินเหลือ ๑,๗๐๐ บาท ใช้ยังไงให้รอดตาย นักเรียนมัธยมไม่เรียนต่อ เรียนไปก็ไม่มีงาน สู้ทำหนังสือเดินทางเข้าเมืองไทยมาขายแรงงานดีกว่า ครู พยาบาล ตำรวจ ทหารลาออก เพราะไม่สามารถเลี้ยงดูครอบครัวได้ เดินทางมาทำงานโรงงานในไทยคือทางออก มันยังลงไม่สุดครับ ยังจะมีอะไรแย่ๆ ในลาวตามมาอีก จะกัดเซาะระบบลึกไปเรื่อยๆ สุดท้ายในทำเนียบจะเหลือคนทำงานไม่กี่คน มียศมีตำแหน่งไปทำงานโรงงาน หรือไม่ก็เฝ้าสวนอยู่เมืองไทยกันหมด

ความเป็นอยู่ปากท้อง ความลำบาก
คนลาวจะทำเพื่อความอยู่รอดมากขึ้น
เจ้าหน้าที่รัฐจะทุจริตมากขึ้น

ปี ๒๐๑๓ ผมขี่รถเครื่องเที่ยวในลาว ขี่ไปเถอะทั้งวันไม่เคยเจอด่านตรวจ ถนนสายที่ ๑๓ ไม่เคยมีด่านเลย จากวังเวียงไปหลวงพระบาง ๒๖๐ กิโล ผมเช่ารถเครื่องขี่หวานเย็นไปเรื่อยๆ ตรงไหนสวยก็แวะ ตรงไหนอร่อยก็จอด ไม่เคยเจอด่าน หลังจากนั้นไม่กี่ปี ตำรวจลาวเรียนรู้การทำงานของฝั่งไทย วันนี้ขับรถในลาวถ้าไม่เจอด่าน ไม่ใช่เมืองลาว และชื่อเสียงด่านลอยเมืองลาวนั้น เข้าหูคนไทยดีนักแล

รูปในเมืองลาวที่เอาให้ดูก็เพิ่งเกิดมาสดๆ หมาดๆ น้ำท่วมเวียงจันทน์เมื่อปลายเดือนมิถุนา ถ้าเป็นเมื่อก่อนมูลนิธิต่างๆ ของไทยต้องเข้าไปช่วยเหลือ แต่ ๒-๓ ปีให้หลังมานี้ ไร้วี่แววนักกู้ภัยจากเมืองไทย เพราะพฤติกรรมคนลาวล้วนๆ เห็นรูปน้ำท่วมมันก็บ่งบอกถึงขีดความสามารถของผู้นำลาวที่นั่งอยู่บนตึกที่กำลังถูกน้ำท่วมอยู่นี่ละว่ามีสมองแค่ไหน ทั้งๆ ที่เวียงจันทน์อยู่ติดน้ำโขง และมีความสูงกว่าน้ำโขง  ทำไมน้ำไม่ระบายลงน้ำโขง ปัญหาก็คือท่อตัน นอกจากทิ้งขยะกันตามใจแล้วยังมีดินจากการก่อสร้างเข้าไปแทนที่ว่างในท่อระบายน้ำ น้ำฝนก็เลยไม่รู้จะไปทางไหน ต้องขนคนที่กำลังนั่งบริหารประเทศลาวไปทิ้งครับ และเปลี่ยนเอาคนที่โตมาด้วยการศึกษาได้เข้าไปดูแลบ้านเมืองบ้าง ปล่อยตามมีตามเกิดแบบนี้ อย่างน้อยต้องสองชั่วอายุคนถึงจะมีการพัฒนา 

จำน้องนุ่นลูกสาวนายตำรวจใหญ่ของลาวได้ไหมครับ ตกงานมานานตั้งแต่เรียนจบ ทุกวันนี้ มีชีวิตอยู่ได้เพราะใช้ทุน พ.ม.ก. คือขอเงินพ่อแม่ใช้อยู่ เพิ่งไปทำงานร้านปิ้งไก่ได้ไม่ถึงเดือน เฮ้อ..ชีวิตคนลาว เรียนมาเสียเปล่า ผมเลยชวนให้มาทำงานเมืองไทย เธอตกลงทันที ดูเหมือนหน้าหนาวนี้ผมจะได้พนักงานใหม่แล้วละ เดือนหน้ามาว่ากัน เรื่องผลกระทบสิบปีหลังจากเปิดอาเซียน เราอยู่ตรงไหน เพื่อนบ้านอยู่ตรงไหน

•โกแพท

นสพ.โคราชคนอีสาน ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๒๗๖๗ วันที่ ๑๕ เดือนกรกฎาคม - วันที่ ๑๔ เดือนสิงหาคม พ.ศ.๒๕๖๗